Save the Cat! Goes to the movies (03) STC!2: The Introduction

STC!2: The Introduction – Giới thiệu

Godfather 2 – Bố Già 2.

Terminator 2 – Kẻ Hủy Diệt 2.

Spider-Man 2 – Người Nhện 2.

What do these titles have in common?

Những tựa phim này có điểm gì chung?

Each represents that rarity of rarities in the movie business: the sequel that outshines the original!

Mỗi tựa phim đại diện cho cái hiếm thấy trong những cái hiếm thấy ở ngành công nghiệp phim: phần tiếp theo tỏa sáng hơn phần đầu!

In movies we always expect the first one to be the best. If the storytellers are doing their job, what more is there to say? And yet if you’re a true fan, you know there’s always the chance for a curtain call. Do we really believe Freddie Kruger is dead-dead? Can’t all those dinosaurs be moved to the ‘hood for Jurassic Park 5? And even though we know he bit the big Rosebud, isn’t there maybe a prequel to Citizen Kane?

Với phim ảnh, chúng ta luôn kỳ vọng phần đầu sẽ là phần hay nhất. Nếu người kể chuyện làm tốt công việc của họ thì còn gì để nói tiếp nữa? Nhưng nếu bạn là một fan điện ảnh thực thụ, bạn biết rằng sẽ luôn luôn có miếng ăn cho phần tiếp theo. Chúng ta thật sự tin là Freddie Kruger (trong seri phim kinh dị Nightmare on the Elm Street) đã chết? Liệu tất cả bọn khủng long có được chuyển đến thành phố để làm Jurassic Park 5? Và mặc dù chúng ta đều biết Rosebud đã bị phá hủy, thì chẳng lẽ Citizen Kane không làm được một phần prequel?

And this time… let’s really do it right!

Và nếu có làm lần này… thì hãy thật sự làm cho ra chất!

So when you author a hit screenwriting how-to titled Save the Cat! The Last Book on Screenwriting You’ll Ever Need, you can see the tempting of fate that goes with sticking a “2” on the end of it. Well, isn’t that just typical Hollywood?! Trying to wangle every last dollar out of us, to squeeze the rag dry! Is that what this is about?

Cho nên khi bạn làm tác giả của một cuốn sách biên kịch bán chạy mang tên Cứu Con Mèo! Cuốn Sách Cuối Cùng về Biên Kịch mà Bạn Cần, bạn sẽ nhận ra cám dỗ muốn đặt số “2” vào cuối dòng chữ đó. Chà, nghe đúng là sặc mùi Hollywood nhỉ?! Giở mọi mánh khóe để moi bằng được đồng đôla cuối cùng của chúng ta, để vắt kiệt túi tiền của chúng ta! Nếu thế, ý nghĩa của cuốn sách này chỉ có vậy thôi ư?

Well… yes.

À… đúng là vậy.

But maybe, just maybe, the second one is better.

Nhưng có thể, chỉ có thể thôi nhé, cuốn thứ hai này sẽ hay hơn cuốn đầu.

The reason for a continuation in my case is actual requests from hundreds of readers for more. Somehow, I made the foolish mistake of including my email address in the first book. Since then, I have been deluged with 5 to 10 missives daily from readers, many of whom I’ve helped by offering advice on their loglines or their movie pitches.

Lý do để tôi viết tiếp trong trường hợp này đến từ rất nhiều yêu cầu của hàng trăm độc giả. Vì một cái cớ nào đó mà tôi đã phạm sai lầm ngớ ngẩn khi đề cập địa chỉ email của mình trong cuốn Cứu Con Mèo! đầu tiên. Kể từ thời điểm ấy, hàng ngày, tôi đã bị chìm ngập trong 5 đến 10 bức thư độc giả gửi đến, nhiều trong số đó đã được tôi giúp đưa ra lời khuyên về logline (một câu tóm tắt toàn bộ nội dung phim) hoặc các buổi giới thiệu ý tưởng của họ.

And that’s when we get down to the nitty-gritée.

Và đó chính là lúc chúng ta đi sâu vào thực chất vấn đề.

In these email interactions, we inevitably wind up discussing “what to do next.” Okay, so you have a solid concept and a “poster” for the best movie ever made. Now what?

Trong những cuộc trò chuyện qua email này, chúng tôi đã vô tình rơi vào tranh luận về chuyện “phải làm gì kế tiếp.” Đồng ý là bạn đã có một khái niệm vững vàng và một “poster” của bộ phim hay nhất từng được sản xuất, nhưng bây giờ, ta phải làm gì?

As most sequels do, I return to the heroes of the first installment, The League of Extraordinary Gentlemen… and Ladies, my writing partners to whom I dedicate this book. Yes, I am a successful screenwriter who has been writing and selling scripts to Hollywood for over 20 years – and my “war stories” sometimes star only ME – but without Howard Burkons, James Haggin, Colby Carr, Mike Cheda, Tracey Jackson, Cormac and Marianne Wibberley, Sheldon Bull, C. David Stephens, and many others I have met along the way, I’d be nowhere. They taught me everything.

Cũng giống như cách hầu hết các sequel đã thực hiện, tôi quay trở lại với binh đoàn người hùng xuất hiện từ phần đầu tiên, Liên Minh của Những Quý Ông… và Quý Bà Phi Thường, những nhà đồng tác giả mà tôi muốn tri ân ở cuốn sách này. Đúng, tôi là một biên kịch gia thành công, người đã viết và bán kịch bản cho Hollywood suốt 20 năm qua – và đôi khi “những câu chuyện chiến” ấy chỉ có sự góp mặt của mình TÔI – nhưng nếu thiếu Howard Burkons, James Haggin, Colby Carr, Mike Cheda, Tracey Jackson, Cormac và Marianne Wibberley, Sheldon Bull, C. David Stephens, và rất nhiều người khác tôi quen trong lúc làm việc, tôi sẽ không bao giờ đến được đó. Họ đã dạy tôi mọi thứ.

And our process is always the same.

Và quá trình thực hiện của chúng ta lần nào cũng giống nhau.

Once we think up the idea, pitch it around, and get the right reaction, we ask: “So what is this movie most like?” – and we proceed to take the next step everyone in Hollywood takes when writing a screenplay.

Một khi chúng ta đã nghĩ ra ý tưởng, đi giới thiệu nó, và có được một phản ứng phù hợp, chúng ta sẽ tự hỏi: “Vậy bộ phim này sẽ giống cái gì nhất?” – và chúng ta tiến đến bước kế tiếp mà bất kỳ ai ở Hollywood cũng phải làm để viết kịch bản.

We cheat.

Chúng ta chơi gian.

That’s right. You heard me.

Đúng thế. Các bạn nghe tôi nói rồi đấy.

We look at every single movie that our story bears any resemblance to and see how other writers did it. We learn what they did right, what they did wrong, and how our script MUST be a big step forward in the evolution of the genre in which we are working. And frankly, to do otherwise strikes me as foolish. I don’t just mean surveying the last five years of movie history either, because believe it or not, there are movies made before we were born that beat us to the punch on our “original” idea.

Chúng ta tham khảo từng bộ phim có điểm tương đồng với câu chuyện mà chúng ta sẽ viết để tìm hiểu xem, các nhà biên kịch khác đã làm thế nào.  Chúng ta học hỏi từ thành công, từ sai sót của họ, và làm thế nào để kịch bản của chúng ta PHẢI là một bước tiến to lớn trong nấc thang tiến hóa ở thể loại phim mà chúng ta thực hiện. Nói thẳng, làm khác đi như vậy chỉ khiến tôi thấy mình như một thằng ngốc. Và tôi không hề ám chỉ chỉ cần tham khảo các bộ phim trong vòng năm năm đổ lại. Bởi vì dù tin hay không, nhiều bộ phim có trước cả khi bạn ra đời thật sự sở hữu những ý tưởng thừa sức đánh bại sự “độc đáo” của bạn.

Why not take a look?

Vậy thì dại gì mà không tìm hiểu thử?

Usually if I am working with a partner we’ll divvy up the film-watching assignments. I’ll take two or three, she’ll take two or three, and we’ll “screen” them with a timer and a yellow pad to mark down where each “beat” of the story takes place. And why.

Thông thường nếu làm việc với một đồng nghiệp, chúng tôi sẽ phân chia nhiệm vụ xem phim cùng nhau. Tôi sẽ xem hai hoặc ba phim, cô ấy sẽ xem hai hoặc ba phim, và cả hai sẽ “theo dõi” chúng với một đồng hồ bấm giờ cùng một xấp giấy vàng để lưu ý thời điểm khi từng “mạch” phim xảy ra. Và tại sao chúng lại xảy ra như vậy.

We open up the back of the Swiss watch and take a look at how the mainspring and gears of each movie are put together. We acquaint ourselves with the requirements of the tale we’re trying to tell and see if we must use certain conventions or if we can throw them away and create new ones.

Chúng tôi mở mặt sau của chiếc đồng hồ Thụy Sĩ và xem xét bằng cách nào mà lò xo chính cùng bánh răng của từng bộ phim được kết hợp lại với nhau. Chúng tôi tự làm quen với các yêu cầu của thể loại truyện mà chúng tôi sẽ bán và tìm hiểu liệu chúng tôi có nên dùng một số chuẩn mực cụ thể hay cứ ném chúng đi rồi sáng tạo nên cái mới.

And everyone, and I do mean everyone, does likewise.

Và tất cả mọi người, tôi nói thật là tất cả mọi người, đều làm như vậy.

In this book I take the 10 movie genres I coined in Save the Cat! and give you five examples of each from the iconic films of the ’70s right up to their 2lst Century counterparts. I detail the variations in each genre, and also show how a movie from 1975 begat one in l987, which led to the most recent incarnation. And if you look at this enterprise as a whole, you can start to see the method of my Cat! madness.

Trong cuốn sách này, tôi lấy 10 thể loại phim tôi đã trình bày từ cuốn Cứu Con Mèo! đầu tiên và cung cấp cho bạn năm dẫn chứng một loại từ các bộ phim tiêu biểu của những năm 70 cho đến bản sao của chúng ở thế kỷ 21. Tôi liệt kệ ra từng khác biệt ở mỗi thể loại, và còn chỉ ra một bộ phim năm 1975 sinh ra một bộ phim năm 1987, từ đó thai nghén nên một bộ phim thời hiện đại như thế nào. Và nếu bạn xem cả tổ chức ấy như một thực thể trọn vẹn, có thể bạn sẽ bắt đầu hiểu được phương pháp biên kịch Mèo! của tôi.

To paraphrase Jodie Foster in Contact, this is an “encyclopedia galactica,” a compendium of every story type ever told for film. It is, in short, the most useful tool I can think of for any screenwriter, the “cheat sheets” for 50 of the most instructional movies from the past 30 years, to give you the clues to write your movie.

Lấy lời của Jodie Foster trong phim Contact để diễn giải, thì đây là một “cuốn ngân hà bách khoa toàn thư”, một bản trích yếu của mọi loại cốt truyện từng được dựng thành phim. Nó, nói ngắn gọn, là công cụ hữu ích nhất tôi có thể tạo ra cho bất kỳ nhà biên kịch nào, một bản “viết gian lận” từ 50 bộ phim tiêu biểu nhất trong suốt 30 năm qua, nhằm cung cấp cho bạn đầu mối để viết nên bộ phim của mình.

It will reveal how other screenwriters who came before you tackled the same challenges you are facing with the film you want to write – or the one you are currently working on. And to use this book, all you need is a good idea to get started. Right now. Today.

Nó sẽ cho thấy những biên kịch gia đi trước bạn đã vấp phải cùng những thử thách mà bạn đang đối mặt trong bộ phim của mình như thế nào. Và để sử dụng cuốn sách này, tất cả những gì bạn cần chỉ là một ý tưởng hay để thực hiện. Ngay bây giờ. Ngay trong hôm nay.

How’s that for a sequel?

Vậy thì cuốn Mèo! thứ hai này khác với cuốn đầu ở đâu?

For those of you new to my approach, I realize there is nothing worse that tuning into a re-run of The X FiIes and seeing that this is Part II of an episode you missed. There is no more sinking sensation than to feel left out, or that you’ve come in late. To that end, I have tried to make this book complete unto itself. I’ve given you a second that adds to the first, enhances what came before – yet stands alone. If you’ve never read Save the Cat! (poor soul!), you don’t need to in order to use STC! 2. But I’m hoping that if this is your first Save the Cat! experience, you’ll want to go back and see where it all began. And if you’re a veteran Cat!-ite. . . this book will blow your mind.

Với những ai còn lạ lẫm với phương pháp hướng dẫn của tôi, tôi nhận ra rằng chẳng có gì tệ hơn việc bật xem seri The X Files chiếu lại và phát hiện nó là Phần II của một tập bạn đã bỏ lỡ. Không có cảm giác nào thất vọng hơn cảm giác bị cho ra rìa, hoặc bạn đã trễ so với người khác. Chính vì lý do đó, tôi đã cố viết cuốn sách này bao gồm cả nội dung từ phần đầu. Tôi tạo ra một tác phẩm thứ hai để làm nổi bật tác phẩm đầu tiên – nhưng vẫn đứng được một mình nó. Nếu bạn chưa đọc Cứu Con Mèo! (thật đáng thương!), bạn cũng không cần phải làm vậy để có thể sử dụng cuốn Cứu Con Mèo! 2. Nhưng tôi hi vọng rằng nếu đây là trải nghiệm đầu tiên của bạn với Cứu Con Mèo!, thì hãy quay lại và tìm hiểu xem nó đã bắt đầu từ đâu. Còn nếu như bạn là một Mèo! kỳ cựu… cuốn sách này sẽ làm cho bạn phải thẫn thờ đầu óc.

“GENRE” AND “STRUCTURE” – “THỂ LOẠI” VÀ “CẤU TRÚC”

In doing all of my research for STC!2 – and learning more than I ever expected – I was reminded again what makes for a good movie, whether it’s a quirky indie or a big-budget blockbuster. And while many studios greenlight a script based on a point system of star, director, and the last hit like it, in fact the success of any film is based on two far more important factors:

Trong khi tôi nghiên cứu cho cuốn STC!2 – và qua đó học hỏi được nhiều điều hơn cả bản thân mong đợi – tôi đã tự kiểm điểm lại điều gì làm nên một bộ phim hay, cho dù đó là một tác phẩm độc lập lắc léo hoặc một bom tấn có ngân sách lớn. Và trong khi nhiều hãng phim bật đèn xanh cho một kịch bản dựa trên thang điểm của diễn viên ngôi sao, đạo điễn, và bộ phim đỉnh mới nhất có nội dung tương tự, thì thực tế, thành công của bất kỳ tác phẩm điện ảnh nào cũng dựa trên hai yếu tố rất quan trọng sau:

1. A story that surpasses our expectations for the familiar genre of movie it is. And…

1. Một câu chuyện vượt xa kỳ vọng của chúng ta về mô týp thể loại quen thuộc của bộ phim. Và …

2. The most crucial element: structure.

2. Yếu tố cốt yếu nhất: cấu trúc.

Genre and structure. These are the two requirements for creating a winning screenplay – and the basis of this book.

Thể loại và cấu trúc. Đây là hai yêu cầu để tạo ra một kịch bản thắng lợi, và là cơ sở kiến thức của cuốn sách này.

Unlike the authors of other how-to’s on screenwriting, my job day-in and day-out is writing and selling scripts. I am a screenwriter first and foremost and my daily struggle is figuring out what it takes to turn my ideas into movies that everyone – agents, producers, studio executives, and audience members – will love! And the odd thing is: To have a true hit movie, to please one, is to please all.

Không giống như tác giả các tác giả viết sách dạy biên kịch khác, công việc trong giờ và ngoài giờ của tôi là viết lách và bán kịch bản.Trước hết và đầu tiên, tôi là một nhà biên kịch. Tôi mưu cầu cuộc sống bằng cách tìm hiểu xem phải biến ý tưởng của mình thành những bộ phim như thế nào để tất cả mọi người – từ người đại diện, nhà sản xuất,  người điều hành phim trường, cho đến khán giả – đều yêu mến! Và điều kỳ lạ là: để có một bộ phim thật sự thành công, để làm hài lòng một người, thì phải làm hài lòng tất cả mọi người.

This simple mandate, which I want to instill in others, makes up the raison d’etre of the STC! oeuvre: Hollywood is not the problem, story is – and I want my story, and yours, to be the very best it can be.

Khẩu hiện đơn giản này, điều mà tôi luôn muốn truyền đạt lại cho người khác, tạo nên lý do tồn tại cho các tác phẩm nghệ thuật của STC!: Hollywood không phải là vấn đề, mà là câu chuyện – và tôi muốn câu chuyện của tôi, và của bạn, sẽ là câu chuyện hay nhất có thể.

In years of trying to get a better grip on what our stories entail, my screenwriting buddies and I have come up with 10 types that have proven to be the ones moviemakers find most popular with audiences. Within these 10 you will see comedy, drama, and action, but that’s not what each is about. Tone is not the issue. Neither is subject. It’s about story. Only by lumping together movies that are alike as story types have we discovered that others know these tricks, too. They must! Otherwise there wouldn’t be so many similarities shared by the movies in each category.

Trong nhiều năm nỗ lực để thấu hiểu hơn về những gì kịch bản của chúng ta đòi hỏi, bạn bè biên kịch và tôi đã đúc kết nên 10 thể loại mà bất kỳ nhà làm phim nào cũng thấy được tính phổ biến của nó với công chúng. Trong 10 thể loại này, bạn sẽ thấy có hài, có bi, có hành động, nhưng đó không phải là những gì mỗi thể loại muốn đề cập. Sắc thái của bộ phim không phải là cái để quan tâm. Ngay cả chủ đề cũng vậy. Cái đáng chú ý chính là cốt truyện. Chỉ bằng cách gộp các bộ phim giống nhau về lối kể chuyện, chúng tôi mới phát hiện ra rằng thủ thuật biên kịch được giới thiệu trong cuốn sách này thật ra đã được khám phá từ lâu. Phải là như thế! Nếu không, sẽ chẳng có quá nhiều điểm tương đồng trong các bộ phim khác nhau ở mỗi thể loại.

Look hard at the films found in the genre I refer to as- “Monster in the House” and see how Jaws, Alien, Tremors, and most “ghost stories” are alike.

Hãy xem xét kỹ những bộ phim mà tôi đưa vào thể loại “Quái Vật trong Nhà” để thấy rằng tại sao mà Jaws, Alien, Tremors, và hầu hết những kịch bản “ma quỉ” đều giống nhau.

And need to be!

Và cần phải giống nhau!

Take a peek at what I call “Superhero,” and you’ll be amazed at how Gladiator and The Lion King use exactly the same kinds of story dynamics. Both pit a “special being”, against us Lilliputians who are jealous of his amazing gifts and want to stop him. These match, identically, stories from the comic-book universe and those of Frankenstein, Dracula, and the Wolfman!

Hãy thử lướt qua dạng thể loại mà tôi gọi là “Siêu anh hùng”, và bạn sẽ phải ngạc nhiên trước cách mà Gladiator và The Lion King dùng chính xác một lối phát triển nội dung giống nhau.Cả hai đều tập trung xây dựng một “cá thể đặc biệt”, sinh ra nhằm đối đầu với các cư dân Lilliput chúng ta, những người đố kỵ trước tài năng phi thường và muốn ngăn chặn bước tiến của anh ta. Những cốt truyện này có thể tìm thấy, và rất dễ nhận biết, ở thế giới truyện tranh và những nhân vật như Frankenstein, Dracula, và Wolfman!

Why? Because it’s the same tale.

Tại sao? Vì đơn giản là chúng có cùng một cốt truyện.

Told in extremely different and creative ways.

Được kể lại dưới những dạng cực kỳ sáng tạo và khác nhau.

And while they are set miles apart in time, location, and style, these stories keep being told – because audiences across generations always want to hear them.

Và trong khi bối cảnh của chúng diễn ra ở những khoảng thời gian, không gian, và phong cách xa nhau hàng dặm, những câu chuyện này vẫn được thuật lại – vì khán giả từ bất kỳ thế hệ nào cũng luôn luôn muốn nghe chúng.

I have given catchy names to my 10 genres to make them easier to remember and also to deconstruct your ideas about how movies should be categorized. Monster in the House, Golden Fleece, Out of the Bottle, Dude with a Problem, Rites of Passage, Buddy Love, Whydunit, Fool Triumphant, Institutionalized, and Superhero are, to me, so much more indicative of what story you’re trying to tell. So when I ask: “What are you writing?” you no longer have to say “It’s a western” or “It’s a cop drama” – because these responses tell me nothing. I want to know what story you’re working on, and what these 10 genres provide are indications of story type we all can understand.

Tôi đã đưa ra những cái tên hấp dẫn cho 10 thể loại để làm chúng dễ nhớ hơn và cũng để phá quan điểm của bạn về các cách phân loại phim cổ điển. Monster in the House (Quái vật trong Nhà), Golden Fleece (Bộ Lông Cừu Vàng), Out of the Bottle (Thoát Khỏi Chai), Dude with a Problem (Anh Chàng Rắc Rối), Rites of Passage (Nghi Lễ Trưởng Thành), Buddy Love (Tình Yêu Bạn Bè), Whydunit (Làmsaothế), Fool Triumphant (Tên Ngốc Đắc Thắng), Institutionalized (Đồng Hóa), và Superhero (Siêu Anh Hùng) là những cái tên, với tôi, giúp nhận biết dễ dàng nhất câu chuyện bạn muốn kể là gì. Vì vậy, khi tôi hỏi: “Bạn đang viết cái gì?” bạn không còn phải nói “Đó là một câu chuyện Cao bồi” hoặc “Đó là một phim bi kiểu cảnh sát” – bởi vì chúng chẳng nói lên điều gì với tôi cả. Tôi muốn biết câu chuyện bạn đang sáng tác có kết cấu như thế nào, và 10 thể loại ở đây cung cấp cho ta nhận biết thế nào về câu chuyện mà bạn muốn kể.

Okay, so these categories tell me how movies are different. But how are they the same? Well, after some soul – searching – and years of hard knocks in and around every production office west of Azusa – I figured out a way to codify the similarities too, and that is how movies are structured.

Được rồi, vậy các dạng kịch bản ở trên giúp tôi phân biệt điểm khác nhau gữa các bộ phim. Nhưng làm sao để thấy điểm tương đồng giữa chúng? Sau nhiều năm tìm kiếm và vất vả gõ cửa khắp các văn phòng sản xuất phía tây Azusa (một thành phố thuộc bang California), tôi đã tìm ra cách hệ thống hoá những điểm tương đồng, và cách để kết cấu nên một bộ phim.

What I wanted to create, in addition to “type” of movie, is a never-fail template that I can lay on top of any story as a way to test whether or not it will be satisfying.

Cái tôi muốn tạo ra, ngoài việc phân biệt “thể loại” cho phim ảnh, là một khuôn mẫu không bao giờ thất bại mà tôi có thể phủ lên bất kỳ câu chuyện nào như một cách để kiểm tra xem nó có đủ thỏa mãn hay không.

Think about that for a minute.

Hãy dành một phút suy nghĩ về điều này.

A universal key to unlock every successful movie ever made.

Một chiếc chìa khóa chung để dẫn đến mọi bộ phim thành công từng được sản xuất.

Pretty good if you can do it – and I think I have!

Nếu bạn có nó trong tay thì thật là tốt – và tôi nghĩ là tôi đang giữ nó!

My structure education came slowly. I started my career as a young and eager screenwriter, ill-equipped to pitch to the studio genii who’d deigned to see me. I usually had “an idea” and maybe a few “cool” scenes, but early on that was pretty much all I had. These meetings were short. For despite the fact that I had washed my face and brushed my teeth and applied my sparkling personality at every opportunity, sadly… I had no plot. And it didn’t take long for both the exec and me to figure that out.

Nền tảng cấu trúc của tôi đến chậm. Tôi khởi nghiệp là một nhà biên kịch trẻ và hăng hái, nhưng thiếu trang bị cho các buổi giới thiệu kịch bản (pitch) với các ông thần đèn (ở đây, tác giả so sánh các nhà sản xuất phim như genii, một thần đèn. Vì việc họ thông quan kịch bản của biên kịch cũng giống như đã biến ước nguyện của người ấy thành hiện thực)ở studio, những người rủ lòng để tiếp tôi. Tôi thường có “một ý tưởng” hoặc một vài cảnh “độc”, nhưng lúc chập chững vào nghề ấy, đó là tất cả những gì tôi sở hữu. Các cuộc gặp gỡ thế này thường diễn ra ngắn ngủi. Bởi ngoài chuyện tôi đã rửa mặt, chải răng và nộp một mẩu đơn xin việc sáng ngời ở mọi cơ quan, đáng buồn thay… tôi không có nội dung nào cụ thể cho cốt truyện của mình. Và chẳng mất bao lâu để các nhà sản xuất và tôi phát hiện ra điều đó.

I heard rumors about this Syd Field guy. Once, an equally charming executrix asked me what my “Break into Two” was and hinted that the mysterious Syd could explain it to me. That”s how I discovered Field’s seminal work, Screenplay, and soon I, too, was pointing at movie screens at about Minute 25 of the Film, turning knowledgeably to my date and whispering:

Tôi đã nghe nhiều lời đồn về một người tên Syd Field (Syd Field là một nhà biên kịch uy tín, tác giả của nhiều cuốn sách dạy biên kịch nổi tiếng ở Hollywood). Một lần nọ, một nữ di chúc viên duyên dáng đã hỏi tôi “Break into Two (Bước vào Hồi Hai)” của tôi là gì và gợi ý rằng nhân vật Syd bí ẩn kia có thể giúp tôi trả lời. Đó là cách tôi đã khám phá ra tác phẩm Screenplay (Kịch bản) đầy ấn tượng của Field. Rồi chẳng bao lâu sau đó, tôi cũng chỉ tay lên màn hình rạp chiếu ở phút thứ 25, nhớ lại một cách lý thuyết cái ngày mình nghiệm ra điều Field nói và thì thầm:

“See! Act Break!”

“Thấy chưa! Chuyển Hồi đấy!”

But as cute as this was, it did not solve my problem. I could identify three acts, thanks to Mr. Field. But in actually trying to write my scripts, there was a lot of empty space in between. So I started filling in the rest myself.

Nhưng nghe thì có vẻ dễ thương chứ thật ra, phát hiện ấy chưa giúp tôi giải quyết khúc mắc. Nhờ ông Field, tôi đã có thể xác định ba phân đoạn chính trong một kịch bản. Nhưng thật ra, vẫn còn rất nhiều chỗ trống để có thể hoàn chỉnh một kịch bản. Vậy nên, tôi bắt đầu tự mình lắp đầy các khoảng cách ấy.

After watching hundreds of movies, I soon discovered the “Midpoint” and was amazed at how at page 55 the “stakes are raised” and many a time clock appears. Thanks to other books, like Viki King’s How to Write a Screenplay in 21 Days, I was impressed by the importance of the “All Is Lost” point on page 75 – and saw that something must “die” there. I also made up terminology of my own. One, of which I am unduly proud, is the part of the script that occurs after page 25 that I dubbed “Fun and Games.” Soon, I created the “Blake Snyder Beat Sheet” (the BS2), a handy device with the suggested page count indicated in parentheses of each “beat.”

Sau khi xem xong cả trăm bộ phim, tôi bắt đầu phát hiện ra “Midpoint (Trọng điểm)” và kinh ngạc khi nhận ra ở trang 55, “tiền cược luôn tăng” và đồng hồ đếm giờ đã xuất hiện bao nhiêu lần. Cảm ơn những cuốn sách khác, chẳng hạn như cuốn Làm sao để Viết một Kịch Bản trong vòng 21 Ngày của Vivi King, tôi đã hoàn toàn ấn tượng với sự cần thiết của chi tiết “All is Lost (Tất cả đều mất)” ở trang 75 – và thấy rằng, có một cái gì đó phải “chết” ở đấy. Tôi còn tạo ra những thuật ngữ khác cho riêng mình. Một trong số đó, điểm tôi rất tự hào, là phần “Fun and Games (Thú vui và Trò chơi)” sau trang 25 ở hầu hết mọi kịch bản. Chẳng lâu sau, tôi đã tạo ra “Mạch Phim Blake Snyder” (BS2), một công cụ hữu hiệu với số trang cụ thể được để trong ngoặc đơn ở mỗi “mạch.”

It looks like this:

Nó trông như thế này:

THE BLAKE SNYDER BEAT SHEET – MẠCH PHIM BLAKE SNYDER

PROJECT TITLE – TÊN DỰ ÁN:

GENRE- THỂ LOẠI:

DATE – NGÀY VIẾT:

1. Opening Image (1) – Hình Ảnh Ban Đầu (1)

2. Theme Stated (5) – Chủ đề được Nói Đến (5)

3. Set-Up (1-10) – Xây Dựng Câu Chuyện (1-10)

4. Catalyst (12) – Chất Xúc Tác (12)

5. Debate (12-25) – Mâu Thuẫn (12-25)

5. Break into Two (25) – Bước vào Đoạn Hai (25)

7. B Story (20) – Câu Chuyện B (20)

8. Fun and Games (30-55) – Thú Vui và Trò Chơi (30-55)

9. Midpoint (55) – Trọng Điểm (55)

10. Bad Guys Close In (55-75) – Kẻ Xấu Tiến Gần (55-75)

11. All Is Lost (75) – Tất cả Đều Mất (75)

12. Dark Night of the Soul (75-85) – Đêm Tối của Tâm Hồn (75-85)

13. Break into Three (85) – Bước vào Đoạn Ba (85)

14. Finale (85-110) – Kết Thúc (85-110)

15. Final Image (110) – Hình ảnh Cuối Cùng (110)

What are each of these so-called “beats” about?

Vậy còn những cái được gọi là “mạch” này có nghĩa là gì?

Opening Image – This is fairly self-explanatory; it’s the scene in the movie that sets up the tone, type, and initial salvo of a film, a “before” snapshot – and the opposite of the Final Image.

Hình ảnh mở đầu – Cái tên này cũng đã tự giải thích được nhiều; nó là một cảnh trong phim giúp định hình nên sắc thái, thể loại, và tràng pháo tay đầu tiên của cả bộ phim, một dạng “tiền” snapshot – và trái ngược với hình ảnh ở cuối phim.

Theme Stated – Also easy. Usually spoken to the main character, often without knowing what is said will be vital to his surviving this tale. It’s what your movie is “about.”

Chủ đề được Nói đến – Cũng rất dễ hiểu. Là tình tiết có ý nghĩa quan trọng đối với câu chuyện sinh tồn của nhân vật chính, nhưng nó thường bị anh ta phớt là. Đó là cái mà bộ phim của bạn muốn “đề cập”.

Set-Up – The first 10 pages of a script must not only grab our interest – and a studio reader’s – but introduce or hint at introducing every character in the A story.

Xây dựng Câu chuyện – 10 trang đầu kịch bản không chỉ cần thu hút được sự chú ý của chúng ta – hay của một nhân viên kiểm tra kịch bản ở studio – mà còn phải giới thiệu hoặc gợi ý ở phần giới thiệu các nhân vật trong câu chuyện A.

Catalyst – The telegram, the knock at the door, the act of catching your wife in bed with another – something that is done to the hero to shake him. It’s the movie’s first “whammy.”

Chất xúc tác – Đây là một bức điện tín, một cú gõ cửa, cảnh tượng bắt gặp vợ mình đang ngoại tình với người khác – một điều gì đó xảy ra cho người hùng nhằm khiến anh ấy phải lay chuyển. Đây là “whammy (tạm dịch: hành động ác ý)” đầu tiên trong bộ phim.

Debate – The section of the script, be it a scene or a series of scenes, when the hero doubts the journey he must take.

Mâu thuẫn – Một phần của kịch bản, có thể là một hay nhiều cảnh, khi mà người hùng do dự về cuộc hành trình anh ta phải tham gia.

Break into Two – Act Two, that is; it is where we leave the “Thesis” world behind and enter the upside-down “Anti—thesis” world of Act Two. The hero makes a choice – and his journey begins.

Bước vào Hồi Hai – Đó chính là Phân đoạn 2; đó là nơi chúng ta sẽ bỏ thế giới “Thesis” lại đằng sau và bước vào thế giới đảo lộn “Anti-thesis” của Phân đoạn 2. Người anh hùng phải đưa ra lựa chọn- và cuộc hành trình của anh bắt đầu.

B Story – The “love” story, traditionally, but actually where the discussion about the theme of a good movie is found.

Câu chuyện B – Theo truyền thống thì đây thường là một câu chuyện “tình”. Nhưng thật ra nó là nơi diễn ra sự tranh luận về chủ đề của mọi bộ phim hay.

Fun and Games – Here we forget plot and enjoy “set pieces” and “trailer moments” and revel in the “promise of the premise.”

Thú vui và Trò chơi – Ở đây chúng ta sẽ quên đi cốt truyện chính và thưởng thức “set pieces” và” những khoảnh khắc trailer” và say sưa trong chi tiết “promise of the premise.”

Midpoint – The dividing line between the two halves of a movie; it’s back to the story as “stakes are raised,” “time clocks” appear, and we start putting the squeeze on our hero(es).

Trọng điểm – Đường phân chia giữa hai nửa bộ phim; nó là phần sau của câu chuyện khi mà “tiền cược tăng”, “đồng hồ thời gian” xuất hiện, và chúng ta bắt đầu đặt áp lực lên (những) người hùng.

Bad Guys Close In – Both internally (problems inside the hero’s team) and externally (as actual bad guys tighten their grip), real pressure is applied.

Kẻ xấu tiến gần – Cả bên trong (những vấn đề bên trong đội của người hùng) và bên ngoài (như những kẻ xấu thứ thiệt đang ra sức tấn công), áp lực thực sự bắt đầu xuất hiện.

All Is Lost – The “false defeat” and the place where we find “the whiff of death” — because something must die here.

Tất cả đều mất – Đây là lúc diễn ra “thất bại giả” và là nơi mà chúng ta tìm thấy “Hơi thở Tử thần” – vì một thứ gì đó phải chết ở đây.

Dark Night of the Soul – Why hast thou forsaken me, Lord? That part of the script where the hero has lost all hope…

Đêm tối của Tâm hồn – Tại sao ngài lại ruồng bỏ con, hỡi Đấng tối cao? Đây là giai đoạn trong kịch bản mà người hùng của chúng ta đã mất hết hi vọng…

Break into Three… but not for long! Thanks to a fresh idea, new inspiration, or last-minute action or advice from the love interest in the B story, the hero chooses to fight.

Bước vào Hồi Ba… nhưng chuyện đau buồn đó diễn ra không lâu! Nhờ một ý tưởng mới, một cảm hứng mới hay một biện pháp giải quyết ở phút cuối hay lời khuyên từ người yêu ở câu chuyện B, người hùng đã chọn cách chiến đấu.

Finale – The “Synthesis” of two worlds: From what was, and that which has been learned, the hero forges a third way.

Kết thúc – “Synthesis” của hai thế giới: Từ những gì đã,và đang được học, người hùng luyện nên cách thứ ba.

Final Image – The opposite of the Opening Image, proving a change has occurred. And since we know All Stories Are About Transformation, that change had better be dramatic!

Hình ảnh cuối cùng – Đối lập với Hình ảnh đầu tiên, chứng tỏ rằng đã xuất hiện sự thay đổi. Và bởi chúng ta hiểu rằng Mọi câu chuyện đều là sự Biến chuyển của nhân vật, cho nên sự thay đổi cuối cùng này cần phải kịch tính!

These two sets of organizing principles – “genre” and “structure” – give us everything we need to write our movie and make the idea we’re working on more likely to succeed.

Hai bộ nguyên tắc trong cách sắp xếp những qui định này – “thể lọa” và “cấu trúc” – cung cấp mọi thứ chúng ta cần để viết nên một bộ phim và biến ý tưởng chúng ta đang xây dựng thành một sản phẩm thành công.

I’ll say it again.

Tôi sẽ nói lại một lần nữa.

If you want to sell your script and create a story that pleases most audiences most of the time, the odds increase if you reference these two checklists to write it.

Nếu bạn muốn bán kịch bản và tạo ra một câu chuyện để làm hài lòng hầu hết mọi khán giả ở mọi thời đại, tỉ lệ thành công đó sẽ càng tăng nếu bạn đối chiếu với hai checklist trên để viết.

Genre and structure are what buyers and moviegoers want.

Thể loại và cấu trúc là những gì người mua và người xem phim muốn.

This is because one of the other things I discovered in selling many scripts to Hollywood – a couple in the million-dollar range – is that executives know this, too. The savvy ones follow the same rules writers do. They want to know the type of story they signed on for, and whether it’s structured in a way that satisfies everyone. It’s what they’re looking for.

Bởi đó là một trong những điều mà tôi đã phát hiện khi bán hàng loạt kịch bản cho Hollywood – những kịch bản nhiều triệu đô – nhà sản xuất cũng hiểu được các thông tin tôi đã đề cập ở trên. Những người hiểu biết luôn đi theo những quy tắc mà một nhà biên kịch phải theo. Họ muốn biết thể loại cốt truyện mà họ sẽ ký kết mua bán, và liệu nó có được xây dựng  theo cách có thể làm hài lòng tất cả mọi người không. Đó là những thứ họ mong muốn tìm kiếm.

Why not give it to them?

Vậy tại sao không đưa nó cho họ?

And while many of you rebel from “structure” or referencing other films for clues as to how to create and write your story, it has been my experience that mastering these templates is the only way to know if what you have is actually new – or if you are inventing a wheel that has already rolled out of the factory and down the road without you.

Và trong khi có rất nhiều độc giả muốn chống đối lại “cấu trúc” hoặc đối chiếu với các bộ phim khác nhằm sáng tạo và viết nên một kịch bản bằng cách riêng, thì theo kinh nghiệm của tôi: việc thông suốt những khung mẫu này là cách duy nhất để xác định cái bạn đang có là hoàn toàn mới mẻ – hay nó chỉ là một chiếc bánh xe đã lăn ra khỏi nhà máy từ lâu mà không có mặt bạn vào lúc đó.

What I’ve done is fully expand on genre by showing the range and breadth of each. And since we learn from all movies, this isn’t about the 50 “best,” but the ones we can gain the most insight from. Along the way, I’ll also point out some of the tricks the directors and writers used. And for those of you who haven’t seen these films yet… WARNING: SPOILERS AHEAD!

Những gì tôi đã làm là mở rộng trọn vẹn qui tắc thể loại bằng cách cho bạn thấy phạm vi và chiều rộng của từng định nghĩa. Và bởi chúng ta nên học hỏi từ mọi bộ phim, nên cuốn sách này không có ý rằng 50 bộ phim ở đây là “hay nhất”, chúng chỉ là những phim bạn có thể thu thập được dễ dàng nhiều thông tin và dẫn chứng cụ thể. Và xuyên suốt cuốn sách, tôi sẽ chỉ ra một vài mánh khóe mà những đạo diễn và biên kịch đã sử dụng. Do đó, những bạn nào chưa xem các bộ phim này… HÃY COI CHỪNG: CÓ SPOILER!

SOME FINAL WORDS – MỘT VÀI LỜI NHẮN NHỦ

In this book you will also see terms and phrases you might not be familiar with. If you haven’t read the first Save the Cat! there is no need for you to feel left out:

Trong cuốn sách này, bạn sẽ gặp phải các thuật ngữ và cụm từ khó hiểu. Nếu bạn chưa đọc cuốn Cứu Con Mèo! đầu tiên thì cũng đừng lo về việc sẽ thấy hoàn toàn lạ lẫm với nội dung:

Save the Cat! – Not only the title of this series, but a great principle of storytelling. When we meet the hero, he must do something that makes us like him. Save a cat and we will!

Cứu Con Mèo! – Không chỉ là tựa đề của toàn bộ seri sách, cụm từ này còn là một qui định thiết yếu trong biên kịch. Khi người hùng xuất hiện, anh ấy phải làm điều gì đó để có được sự ủng hộ của mọi người. Hãy cứu con mèo và anh sẽ được yêu mến!

Stasis = Death – We know what Death means. Stasis = Things Staying the Same. It is the moment before the journey begins where we know the hero will “die” if his life doesn’t change.

Stasis = Cái Chết – Chúng ta biết Cái Chết có nghĩa là gì. Còn Stasis = Những Thứ Bất Di Bất Dịch. Đó là khỏanh khắc trước khi người hùng bắt đầu cuộc hành trình, là lúc anh ta biết mình sẽ “chết” nếu không tự thay đổi cuộc sống của bản thân.

Stakes Are Raised – Also known as the “midpoint bump.” Those events found at the middle of a movie that supply sudden pressure, new problems, or “bad news” for the hero(es).

Tiền Cược Tăng – Hay còn được hiểu là “chỗ nảy của trọng điểm.” Những sự kiện xảy ra ở đoạn giữa của bộ phim nhằm tạo nên áp lực bất ngờ, các khó khăn mới, hoặc “tin xấu” cho những người hùng.

The Pope in the Pool- A distracting way to bury exposition, so called for a scene in a script I know where the pope swims in the Vatican pool while boring plot details are told to us.

Giáo Hoàng ở trong Hồ – Một cách đánh lạc hướng công chúng nhằm che giấu bất ngờ của bộ phim. Đây là một đoạn trong kịch bản khi giáo hoàng bơi trong hồ bơi của Vatican và các chi tiết buồn ngủ được đẩy lên màn hình.

Booster Rocket – A character that appears for the first time toward the end of a movie and lifts it to its final push, e.g., John Candy in Home Alone or Will Ferrell in Wedding Crashers.

Siêu Hỏa Tiễn – Một nhân vật (không phải nhân vật chính) xuất hiện từ đầu cho đến cuối phim đẩy mức kịch tính lên đến đỉnh điểm. Ví dụ như John Candy trong Home Alone hay Will Ferrell trong Wedding Crashers.

A Limp and an Eyepatch – When characters lack character, that thing which gives them a unique identifying quirk or habit.

Cây nạn và Miếng che mắt – Khi các nhân vật thiếu đi cá tính thì những thứ này sẽ cho họ một cái tật hoặc một thói quen độc đáo, dễ nhận biết.

Primal – My favorite word and a guiding force in good stories. To test if your story is so, ask: Would a caveman understand?

Nguyên thủy – Tính từ yêu thích và sức mạnh dẫn đường đến những kịch bản hay của tôi. Để tìm hiểu xem cốt truyện của bạn có được như vậy không, hãy hỏi: Liệu một người nguyên thủy có hiểu nó không?

These terms and others will be used throughout our discussion. As in the first book, if there’s anything that you want to comment on, or need clarification for, email me. My direct email address is the same as it was in the first book: bsnyder264@aol.com. You can also check my website at http://www.blakesnyder.com, and contact me at blake@blakesnyder.com.

Những thuật ngữ trên sẽ được sử dụng xuyên suốt quá trình thảo luận của chúng ta. Cũng giống như tôi đã viết ở cuốn sách đầu tiên, nếu bạn có bất cứ điều gì muốn phê bình, hoặc cần chú giải, hãy email cho tôi. Địa chỉ email trực tiếp của tôi không khác gì ở cuốn đầu tiên: bsnyder264@aol.com. Bạn còn có thể tham quan website của tôi  tại http://www.blakesnyder.com, và liên hệ với tôi theo địa chỉ mail blake@blakesnyder.com.

Please do. I really like to hear from you!

Xin hãy gửi mail cho tôi khi thấy cần thiết. Tôi thật sự muốn được lắng nghe ý kiến của bạn!

So if you’re ready, let’s imagine a movie theater. In my mind, whenever I think of the perfect place to see a film, I picture the Arlington on State Street in Santa Barbara, California, where I grew up. With a Spanish motif, like the rest of the town, the interior of that great old movie palace copies that of a classic hacienda: chalky adobe walls with purple shadows painted on them, topped by a rim of red-tile roofing as though you were in the middle of an open-air plaza. Overhead, the cavernous ceiling of the theater is covered by hundreds of pinlights that mimic stars. And like you and everyone who loves the adventure of storytelling, as the stars dim and the plush velvet curtains part, I scrunch down in my seat, and think:

Còn bây giờ, nếu bạn đã sẵn sàng, hãy thử tưởng tượng đến một rạp chiếu phim. Trong tâm trí tôi, cứ lúc nào tôi cần nghĩ đến một nơi hoàn hảo để xem phim, tôi sẽ hình dung đến rạp Arlington tại Đường State ở Santa Barbara, California, nơi tôi đã lớn lên. Với motip kiểu Tây Ban Nha giống như các kiến trúc khác ở thành phố, nội thất của “cung điện” chiếu bóng cũ kỹ ấy copy từ hoạt tiết cổ điển: tường được xây bằng gạch trắng điểm nhấn màu tím, phía trên của chúng được viền  bằng gạch lát đỏ giúp bạn có cảm giác như đang ở chính giữa một quản trường lộng gió. Phía trước mặt, một mái trần rộng lớn được phủ kín bởi hàng trăm ánh đèn nhỏ có hình dáng như các vì sao. Giống như bạn và bất kỳ ai yêu thích phiêu lưu cùng cốt truyện, khi các vì sao lịm đi và chiếc rèm nhung mượt mà dần được vén lên, tôi an tọa thoải mái trên ghế ngồi, và  nghĩ:

This is gonna be good…

Sẽ thú vị đây…

Yêu điện ảnh và nhiều thứ khác

Tagged with:
Posted in Anh ngữ, Biên kịch, Việt ngữ

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Phân loại sách

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 49 other followers

%d bloggers like this: